{"id":9083,"date":"2024-10-03T10:21:21","date_gmt":"2024-10-03T02:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/people.utm.my\/mfuad\/?p=9083"},"modified":"2024-11-19T14:39:45","modified_gmt":"2024-11-19T06:39:45","slug":"kepentingan-pustakawan-di-universiti-penyelidikan-di-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/people.utm.my\/mfuad\/2024\/10\/03\/kepentingan-pustakawan-di-universiti-penyelidikan-di-malaysia\/","title":{"rendered":"Kepentingan Pustakawan di Universiti Penyelidikan di Malaysia"},"content":{"rendered":"
Pengenalan<\/h5>\n

Pustakawan memainkan peranan yang sangat penting di sesebuah universiti, terutama di universiti penyelidikan yang memfokuskan kepada penghasilan ilmu baharu melalui penyelidikan dan penerbitan ilmiah. Definisi pustakawan menurut kamus Dewan Bahasa dan Pustaka ialah individu yang bertanggungjawab dalam pengurusan koleksi perpustakaan serta memberikan khidmat sokongan kepada penyelidik dan pelajar. Dalam konteks universiti penyelidikan, peranan pustakawan melangkaui pengurusan koleksi bahan ilmiah. Mereka menjadi pemudah cara kepada penyelidik dalam mengakses sumber-sumber yang relevan, memahami kaedah penyelidikan terkini, serta melatih pengguna perpustakaan dalam pelbagai kemahiran literasi maklumat. Namun, isu semasa menunjukkan bahawa peranan pustakawan sering kali diremehkan dan dipandang sebelah mata dalam landskap akademik. Hal ini mengundang persoalan sejauh manakah kepentingan pustakawan di universiti penyelidikan, terutama dalam menyokong aktiviti penyelidikan dan inovasi yang menjadi tunjang sesebuah universiti penyelidikan.<\/p>\n

Peranan Pustakawan dalam Memudahcara Akses kepada Sumber Ilmiah<\/h5>\n

Pustakawan di universiti penyelidikan memainkan peranan penting dalam memudahkan akses kepada sumber ilmiah yang diperlukan oleh para penyelidik dan pelajar. Tugas utama mereka adalah memastikan bahawa koleksi perpustakaan sentiasa dikemas kini dan relevan dengan keperluan semasa. Sebagaimana firman Allah dalam Surah Al-Baqarah (2:269), \u201cDia memberikan hikmah kepada siapa yang Dia kehendaki. Barang siapa yang diberi hikmah, sesungguhnya dia telah diberi kebajikan yang banyak.\u201d Dalam konteks ini, pustakawan ialah individu yang mempunyai hikmah dan kebijaksanaan dalam menguruskan sumber ilmu, memastikan maklumat yang disampaikan tepat dan boleh dipercayai. Kajian oleh Kaur dan Singh (2017) menunjukkan bahawa universiti dengan pustakawan yang aktif dan terlibat secara langsung dalam proses penyelidikan mempunyai kadar penerbitan yang lebih tinggi. Contoh kajian lain oleh Abdullah et al. (2019) menunjukkan bahawa pustakawan memainkan peranan penting dalam meningkatkan keterlihatan penyelidikan universiti melalui penambahbaikan pangkalan data dan arkib universiti. Dalam situasi terkini, perkhidmatan pustakawan digital di UTM menunjukkan keupayaan mereka dalam menyediakan akses maklumat dari jarak jauh, satu bentuk penambahbaikan yang wajar diteruskan.<\/p>\n

Sokongan dalam Penyebaran dan Penerbitan Penyelidikan<\/h5>\n

Selain daripada menyediakan akses kepada maklumat, pustakawan juga bertanggungjawab dalam menyokong penyebaran hasil penyelidikan melalui pengurusan penerbitan ilmiah. Mereka bukan sahaja menguruskan jurnal dalaman universiti, tetapi juga membantu para penyelidik memilih saluran penerbitan yang sesuai untuk memaksimumkan impak penyelidikan mereka. Firman Allah dalam Surah Al-\u2018Alaq (96:1), “Bacalah dengan (menyebut) nama Tuhanmu yang menciptakan.” Ayat ini mengingatkan kita bahawa penyebaran ilmu adalah satu amanah yang mesti dilaksanakan dengan penuh integriti. Kajian oleh Ahmed et al. (2020) mendapati bahawa perpustakaan yang menyediakan perkhidmatan sokongan penerbitan, seperti nasihat mengenai Open Access, berjaya meningkatkan impak penerbitan penyelidik mereka. Contoh kajian oleh Rahim et al. (2021) pula menunjukkan bahawa pustakawan yang terlibat dalam latihan penulisan akademik berjaya meningkatkan mutu penulisan dan penerbitan dalam kalangan pensyarah muda. Cadangan bagi memperkukuh peranan ini ialah dengan memperkenalkan lebih banyak bengkel penerbitan yang dikendalikan oleh pustakawan dengan kerjasama pihak editorial jurnal akademik.<\/p>\n

Meningkatkan Literasi Maklumat dan Penggunaan Teknologi<\/h5>\n

Pustakawan juga berperanan penting dalam meningkatkan literasi maklumat dan kemahiran penggunaan teknologi dalam kalangan pelajar dan penyelidik. Dalam era digital ini, kemahiran mengakses, menilai, dan menggunakan maklumat dengan berkesan menjadi semakin penting. Seperti yang dinyatakan dalam Al-Quran, Surah Az-Zumar (39:9), “Katakanlah: Adakah sama orang-orang yang mengetahui dengan orang-orang yang tidak mengetahui?” Ilmu pengetahuan yang disokong dengan kemahiran literasi maklumat mampu meningkatkan keberkesanan penyelidikan. Kajian oleh Smith dan Brown (2018) menunjukkan bahawa pelajar yang mengikuti program literasi maklumat yang diselia oleh pustakawan cenderung untuk menghasilkan kertas penyelidikan yang lebih baik. Kajian tempatan oleh Norlida et al. (2020) pula mendapati bahawa pelajar yang menerima latihan literasi maklumat daripada pustakawan menunjukkan peningkatan dalam kualiti kajian mereka. Melalui pendekatan yang lebih menyeluruh, pustakawan boleh memainkan peranan yang lebih besar dengan memperkenalkan program-program latihan berasaskan teknologi terkini, termasuk penggunaan perisian pengurusan data dan analitik penyelidikan.<\/p>\n

Pustakawan sebagai Rakan Kongsi dalam Penyelidikan<\/h5>\n

Pustakawan di universiti penyelidikan tidak seharusnya hanya dilihat sebagai pengurus perpustakaan semata-mata, tetapi sebagai rakan kongsi dalam proses penyelidikan. Mereka mampu memberikan input yang bernilai dalam peringkat perancangan penyelidikan, terutamanya dalam hal yang melibatkan kaedah pengumpulan dan pengurusan data. Firman Allah dalam Surah Al-Mujadila (58:11), “Allah akan meninggikan orang-orang yang beriman di antaramu dan orang-orang yang diberi ilmu pengetahuan beberapa derajat.” Ini menekankan bahawa pustakawan, sebagai orang yang memiliki pengetahuan mendalam mengenai sumber maklumat, harus dilibatkan dalam setiap tahap proses penyelidikan. Kajian oleh Williams dan Evans (2019) menunjukkan bahawa penyelidikan yang melibatkan pustakawan dalam pasukan penyelidik sering kali lebih teliti dalam metodologi dan dokumentasi. Satu kajian oleh Mahmud et al. (2021) di Malaysia juga mendapati bahawa kolaborasi antara pensyarah dan pustakawan menghasilkan penyelidikan yang lebih mantap dan mempunyai impak yang lebih besar. Cadangan masa depan adalah untuk mewujudkan lebih banyak kerjasama antara fakulti dan pustakawan dalam pelaksanaan projek penyelidikan.<\/p>\n

Peningkatan Profesionalisme dan Kepakaran Pustakawan<\/h5>\n

Pustakawan juga perlu sentiasa meningkatkan profesionalisme dan kepakaran mereka untuk terus relevan dalam dunia akademik yang sentiasa berubah. Firman Allah dalam Surah Al-Baqarah (2:282), \u201c…maka hendaklah ia menulis dan janganlah ia enggan menulis sebagaimana Allah telah mengajarkannya…\u201d Ayat ini menggalakkan pentingnya peningkatan ilmu dan kemahiran yang berterusan, termasuk bagi golongan pustakawan. Menurut kajian oleh Lee et al. (2019), pustakawan yang sentiasa mengikuti perkembangan terkini dalam bidang maklumat dan teknologi lebih berjaya dalam menyokong keperluan akademik di universiti penyelidikan. Kajian oleh Hashim et al. (2021) pula menekankan pentingnya latihan profesional berterusan bagi pustakawan dalam meningkatkan kecekapan mereka. Contoh terkini yang relevan adalah pengenalan kepada program pensijilan profesional bagi pustakawan di Malaysia yang boleh membantu meningkatkan kredibiliti dan pengiktirafan terhadap sumbangan mereka. Ini adalah langkah yang perlu diteruskan untuk memperkasakan peranan pustakawan dalam dunia akademik moden.<\/p>\n

Kesimpulan<\/h5>\n

Secara keseluruhan, peranan pustakawan di universiti penyelidikan di Malaysia adalah sangat penting dan tidak boleh dipandang remeh. Mereka bukan sahaja berperanan dalam pengurusan sumber maklumat, tetapi juga terlibat secara aktif dalam penyelidikan, penyebaran ilmu, dan pembangunan literasi maklumat. Seperti yang ditegaskan dalam Al-Quran dan dibuktikan melalui kajian-kajian saintifik, kepentingan ilmu dan mereka yang menguruskan ilmu adalah sangat besar dalam masyarakat. Cadangan untuk masa depan termasuk memperkukuh kerjasama antara pustakawan dan fakulti penyelidikan, meningkatkan latihan profesional pustakawan, serta memperkenalkan lebih banyak program yang melibatkan pustakawan dalam pembangunan akademik dan penyelidikan. Oleh itu, adalah wajar bagi universiti penyelidikan untuk memberikan pengiktirafan yang sewajarnya kepada peranan pustakawan, agar mereka dapat terus memberikan sumbangan yang bermakna dalam bidang pendidikan dan penyelidikan.<\/p>\n

 <\/p>\n

Rujukan<\/h5>\n